{"id":6214,"date":"2020-09-15T10:55:36","date_gmt":"2020-09-15T08:55:36","guid":{"rendered":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/?p=6214"},"modified":"2020-09-21T10:56:03","modified_gmt":"2020-09-21T08:56:03","slug":"naparstnica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/?p=6214","title":{"rendered":"NAPARSTNICA"},"content":{"rendered":"<p>Ro\u015blina z rodziny babkowatych, wyst\u0119puj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie w obszarze \u015br\u00f3dziemnomorskim, Afryce P\u00f3\u0142nocnej, Europie, Azji Zachodniej i \u015arodkowej. W Polsce gatunkiem rodzimym jest tylko naparstnica zwyczajna. Za\u015b na naszej \u0142\u0105ce spotkamy naparstnic\u0119 we\u0142nist\u0105 i purpurow\u0105.<\/p>\n<div class=\"text_exposed_show\">\n<p>NAPARSTNICA WE\u0141NISTA<br \/>\nMa jasnokarmelowe lub w odcieniach z\u0142amanej bieli kwiaty o d\u0142ugo\u015bci 2,5 cm. Owocem ro\u015bliny jest torebka zawieraj\u0105ca nasiona. Bylina kwitnie od po\u0142owy do ko\u0144ca lata. Naturalnym \u015brodowiskiem naparstnicy we\u0142nistej s\u0105 rejony o klimacie suchym i gor\u0105cym. W pierwszym roku z korzenia wyrastaj\u0105 przy ziemi li\u015bcie. W drugim roku wyrasta \u0142odyga z li\u015b\u0107mi i kwiatami. W warunkach naszego klimatu ro\u015blina ginie po wydaniu nasion, dlatego jest uznawana za dwuletni\u0105.<\/p>\n<p>NAPARSTNICA PURPUROWA<br \/>\nJest kr\u00f3tkowieczn\u0105 bylin\u0105, uprawian\u0105 jako gatunek dwuletni. Osi\u0105ga wysoko\u015b\u0107 do 1,8 m i rozrasta si\u0119 na szeroko\u015b\u0107 60 cm. Li\u015bcie ro\u015bliny s\u0105 ciemnozielone, pod\u0142u\u017cne i w\u0105skie. Kwiaty pojedyncze, dzwonkowate, w kolorze od r\u00f3\u017cowego do purpurowego, z ciemnofioletowymi plamkami wewn\u0105trz. G\u0119sto osadzone s\u0105 na d\u0142ugich ki\u015bciach. Charakterystyczne kreski i plamki na p\u0142atkach to tzw. wska\u017aniki dla owad\u00f3w, pokazuj\u0105ce im drog\u0119 do nektaru. Kwiaty zapylane s\u0105 przez du\u017ce owady pszczo\u0142owate. Kwitnie wiosn\u0105, w drugim roku od posadzenia, rozwijaj\u0105c si\u0119 od kwiat\u00f3w umieszczonych najni\u017cej. Naparstnica purpurowa nale\u017cy do najbardziej znanych i cenionych ro\u015blin, a zarazem niebezpiecznych. Nazywana by\u0142a \u201enaparstkiem nie\u017cywych ludzi\u201d, ze wzgl\u0119du na wydzielany przez ni\u0105 szkodliwy sok.<\/p>\n<p>Ro\u015blina ta prawdopodobnie nie by\u0142a znana w staro\u017cytno\u015bci, poniewa\u017c w zachowanych dzie\u0142ach nie znaleziono ani jednego wpisu na jej temat \u2013 ani u staro\u017cytnych Grek\u00f3w, Rzymian, ani na Wschodzie. Swoj\u0105 karier\u0119 jako ro\u015blina lecznicza &#8211; stosowana w kardiologii &#8211; rozpocz\u0119\u0142a w roku 1785. W XVIII w. zosta\u0142a wpisana do farmakopei angielskiej, francuskiej i niemieckiej, a tym samym uznana przez oficjaln\u0105 medycyn\u0119.<br \/>\nObecno\u015b\u0107 w naparstnicy glikozyd\u00f3w powoduje, \u017ce jest ro\u015blin\u0105 silnie truj\u0105c\u0105. Istnieje wiele ro\u015blin, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 kardenolidy (glikozydy nasercowe), jednak podstawowe znaczenie dla pozyskiwania ich w postaci czystych substancji maj\u0105 w\/w naparstnice \u2013 purpurowa i we\u0142nista. Naparstnica zawiera te\u017c saponiny i \u015bluzy. Najsilniej dzia\u0142aj\u0105cym z nich jest digitoksyna, stosowana w leczeniu nerwic i chor\u00f3b serca. W Polsce obecnie nie stosuje si\u0119 naparstnicy purpurowej w zio\u0142olecznictwie. Zamiast niej jest stosowana naparstnica we\u0142nista, kt\u00f3ra jest mniej toksyczna.<\/p>\n<p>Poza w\u0142a\u015bciwo\u015bciami leczniczymi jest te\u017c ro\u015blin\u0105 ozdobn\u0105. Ze wzgl\u0119du na swoje pi\u0119kne kwiaty ch\u0119tnie uprawiana w przydomowych ogr\u00f3dkach. Nadaje si\u0119 na kwiaty ci\u0119te. Wysiewa si\u0119 j\u0105 w maju-czerwcu<\/p>\n<p><span class=\"_5mfr\"><span class=\"_6qdm\">\u26d4\ufe0f<\/span><\/span> CIEKAWOSTKA: Truj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci naparstnicy we\u0142nistej zosta\u0142y wykorzystane w filmie Casino Royale.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-6215\" src=\"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119514282_3617084058326310_1978874872604190396_n-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119514282_3617084058326310_1978874872604190396_n-300x200.jpg 300w, https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119514282_3617084058326310_1978874872604190396_n-768x512.jpg 768w, https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/119514282_3617084058326310_1978874872604190396_n.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ro\u015blina z rodziny babkowatych, wyst\u0119puj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie w obszarze \u015br\u00f3dziemnomorskim, Afryce P\u00f3\u0142nocnej, Europie, Azji Zachodniej i \u015arodkowej. W Polsce gatunkiem rodzimym jest tylko naparstnica zwyczajna. Za\u015b na naszej \u0142\u0105ce spotkamy naparstnic\u0119 we\u0142nist\u0105 i purpurow\u0105. NAPARSTNICA WE\u0141NISTA Ma <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/?p=6214?p=m\">Czytaj dalej&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[57,59],"tags":[],"class_list":["post-6214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kolory","category-na-lace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6214"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6216,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6214\/revisions\/6216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/faktoria-pruszcz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}